İster dünya devi olsun ister orta ölçekli; milyonlarca firmanın markalarını teslim ettikleri reklam ajansları, iki yüzyılı aşkın zamandır, iş dünyasında etkin rol alıyorlar. Resmi kayıtlara göre ilk reklam ajansı 1876 yılında William Tayler tarafından Londra’da kuruldu. Ama reklamın tarihi çok daha eskilere dayanıyor. Dünyada yapılan ilk reklamın 1472 yılında İngiltere’de bir kilise tarafından, bir dua kitabını tanıtmak için dağıtılan el ilanı olduğu söylenir. Türkiye’de kurulan ilk reklam ajansı ise 1944 yılında Vitali Hakko’nun desteği ile Eli Acıman’ın kurduğu Faal Reklam Acentasıdır. 1960 yılında şirketleşerek Faal Ajans adını almıştır.

 Tüketicinin tercihlerini etkileyen milyonlarca reklam, milyonlarca tasarlanmış ilan, sloganlar, kampanyalar hep bu reklam ajanslarının elinden çıkageldi. Dünya ekonomisi büyüdükçe rekabet arttı. Rekabet arttıkça markalar savaşı başladı. Bu savaşların en etkili silahı; reklam gün geçtikçe önem kazandı.


Reklam denince akla ilk televizyonda seyrettiğimiz reklam filmleri geliyor. Ama çoğumuz bu filmler dışında reklam bombardımanına tutulduğumuzun, öyle veya böyle algımızın etkilendiğinin farkında bile değiliz. Muhtemelen bu yazıyı okurken bile ekranınızın bir yerlerinde bir reklam kutucuğu siz farkında olmasınız da bir markayı beyninizin bir köşesine kazıyor.

Dünya değiştikçe reklam da değişti. Basit ilanlarla başlayan macera bugün görsel, işitsel, dijital mecralarda çeşitlendi. Reklam ajansları branşlaştı. Reklam sektörüne öyle veya böyle biraz dokunmuşlarımız mutlaka, çizgi altı ajans, çizgi üstü ajans, dijital ajans, sosyal medya ajansı gibi onlarca branşa ayrılmış ajanslarla karşılaştılar. 

Ticari rekabet reklam ajanslarının arasında da artarak devam ediyor. Artan reklam ajansı sayısı, sektördeki kalifiye personel ücretlerinin yüksekliği, rekabet nedeniyle düşen fiyatlar, ekonomik krizlerde ilk etkilenen iş dalı olan reklamcılık sektörünü cazip bir kar kapısı olmaktan çok ötelere götürdü. Özellikle çizgi altı diye adlandırdığımız ajanslar küçülmeye başladı. Kendi aralarındaki rekabete freelens (freelance) diye adlandırılan, bir ofise ihtiyaç duymadan evlerinden çalışarak hizmet veren tasarımcılar eklenince, birçok çizgi altı ajansı faaliyetlerine son verdi.

ÇİZGİALTI AJANS NEDİR? ÇİZGİ ÜSTÜ AJANS NEDİR?

Televizyon gibi görsel, radyo gibi işitsel medyaya, gazete ve dergi gibi basılı medyaya reklam filmi, radyo reklamları, ilan tasarımları gibi tanıtım malzemesi hazırlayan ajansları çizgi üstü ajanslar olarak adlandırıyoruz. Açık hava reklamları da çizgi üstü reklam olarak adlandırılabilir.

Ana akım medyada göremediğimiz, dergi, gazete ilanlarının dışında kalan broşür, katalog, ambalaj tasarımları ve doğrudan pazarlama materyallerinin tasarımları gibi grafik tasarım ağırlıklı işler üreten ajanslara çizgi altı ajanslar diyoruz.

ÇİZGİ ALTI AJANSLAR NEDEN ZOR DURUMDA?

Çizgi altı ajansların korkulu rüyaları freelens grafik tasarımcılar, ofislere gerek duymadıkları, birçoğu kayıt dışı çalıştığı için düşük maliyetlerle tasarımlar hazırlıyorlar. Birçok marka artık bu tip tedarikçiler kullanırken, bir kısmı ucuz maliyetli grafik tasarımcıları şirket bünyesinde çalıştırıyor. Bu durum, çizgi altı ajansların pazarlarını oldukça daraltıyor.

Artık freelens tasarımcıların müşterilerine hizmet verdiği, müşterileri ile onları bir araya getiren internet siteleri var. Markalar, freelens tasarımcılardan hizmet alırken kendilerini daha güvenli hissedecekleri bu tip platformlara akın ediyor artık.

Dahası internet ortamında değişik yaklaşımlar bitmiyor. Tamamen hazır şablonlar satan internet siteleri kurulmaya başladı. Bu sitelerde markalar, aradıkları her tür tasarıma saniyeler içinde ulaşabiliyorlar. Görünen o ki çizgi altı ajansların işleri gün geçtikçe zorlaşacak.

BİONLUK

Yüzlerce grafik tasarımcı ile irtibat kurabileceğiniz, fiyat alıp tasarımlar yaptırabileceğiniz, tasarım elinize geçtikten ve siz tatmin olduktan sonra ödeme yaptığınız bir platform.

PICKY TEMPLATES

Binlerce hazır tasarıma oldukça ucuz üyelik fiyatları ile ulaşabileceğiniz bir web sitesi. Başlangıç seviyede grafik tasarım bilgisi ile kendi kataloglarınızı, takvimlerinizi dakikalar içinde hazırlayabilirsiniz. Mesela indirdiğiniz bir ajanda şablonundaki mevcut logoyu, kendi logonuzla değiştirerek çok kısa bir zamanda basılmaya hazır bir ajanda tasarımı elde edebiliyorsunuz.