Meteorlar Hakkında İlginç Bilgiler

Uzay, gezegenler, ay, güneş, kara delikler, zaman, boylam, her zaman ilgi çeken konular oldu. İnsanlık tarihi boyunca farklı farklı ülkeler milyarlarca dolarlık harcamalar yaparak uzay araştırmaları yaptı. Bu araştırmalar sonunda birçok bilinmeyene ulaşıldı. Bu araştırmalar içinde olmayanların sadece gazete, televizyon ve dergilerden okuyarak bilgilendiği birçok keşif yapıldı. Eğer bir bilim insanı değilseniz veya uzaya gitme şerefine ulaşmış sayıları yüzlü rakamları geçmeyecek insanlardan değilseniz bilgileriniz sadece okuduklarınızla kısıtlı demektir. Yerçekimsiz ortamda bulunma şansınız yok, bir uzay aracına binme ihtimaliniz sıfır, uzaydan gelmiş bir materyali görme olasılığınız imkansız gibidir.



Meteorlar bildiğiniz gibi uzayda başı boş olarak gezen uzay cisimleridir. Dünya tarihi boyunca meteorlarla ilgili binlerce senaryo üretilmiş ve dünyanın sonunun bir meteorla çarpışması sonucunda geleceği söylenegelmiştir. Hatta dinozorların yeryüzünden silinmesinin sebebinin de bir meteorun çarpması sonucunda olduğu düşünülmektedir. Peki meteorlar hakkında ne kadar bilgiye sahibiz? Bugüne kadar dünya ile temas etmiş meteorlar gerçekten var mıdır? Bu meteorları ilginç kılan nedir? Gelin hep beraberce meteorlar dünyasına dalalım ve meteorlar hakkındaki ilginç bilgilere beraberce bakalım.

METEORLARLAR HAKKINDA İLGİNÇ BİLGİLER

Hoba Göktaşı – Bir Demir Parçası

Bugüne kadar bilinen ve dünyaya çarpan en büyük göktaşı Hoba olarak bilinir. Bu göktaşını yani meteoru ilginç kılan, yeryüzüne düşmesine rağmen bir krater oluşturmamasıdır. Doğal olarak şu anda dünyada bulunacak olan en büyük demir bileşeni içeren maddeyi meydana getirir. Bilim insanları, Hoba’nın dünya atmosferi boyunca büyük bir sürtünme yaşadığını düşünüyor çünkü göktaşının her iki yüzeyi de şaşılacak derecede düz. Namibya’da bulunan meteor yerinden kaldırılmamış ve öylece sergilenmektedir. 60 ton ağırlığında olduğu düşünülen Hoba meteoru yaklaşık 80.000 yıl önce dünyaya çarpmıştır. 

Katil Göktaşları

İspatlanmış ve tüm bilim insanlarınca kabul edilen iki meteor kazası var ki dünyaya düşen bu meteorları katil olarak andırır. Bir insanın ölmesine sebep olan ilk meteor vakası 1825 yılında gerçekleşmiş. Ama daha kesin olarak bilinen ikinci vaka günümüze daha yakın bir tarihte meydana geliyor. 2016 yılında Hindistan’a düşen bir meteor bir kişinin hayatını kaybetmesine sebep olmuş. Yani meteorlar her zaman çok masum ve ilginç olmuyorlar. Aynı zamanda katil sayılabilecek kadar ürkütücü ve bilinmezler.

Şövalye Yazar – Sir Terry Pratchett

Fantezi romanlar yazarı, ‘Sir’ ünvanlı Terry Pratchett’e şövalye ünvanı verildiğinde bir de kılış hediye edilecekmiş. Terry Pratchett, bir kılıç üstadından kılıç yapmak için ders almış ve kendi kılıcını kendi yapmış. Ama olayı ilginç kılan bu kılıcın üretimi esnasında dünyaya düşmüş bir meteordan alınan demir parçalarıymış. Dünya üzerinde uzaydan gelmiş bir kılıcı olan başka kaç insan vardır acaba? Göktaşlarının hepsi demir içeren kütleler midir yoksa daha değerli madenler içerenleri var mıdır bilinmez?

Mars’tan Gelen Meteorlar

Yıllar 2011’i gösterirken Temmuz ayında bir grup meteor adeta şov yaparak dünya ile kucaklaştı. Bir meteor yağmuru şeklinde gerçekleşen bu buluşma gökyüzünde bir şölen yarattı. Dünyaya çarpması beklenen meteorların nereye düşeceği merak konusuydu. Bilim insanları bu meteorları Fas sınırları içinde buldu. Yapılan araştırmalar bu meteorların Mars’tan geldiğini gösteriyor. Bilim insanları bundan binlerce yıl önce, dünyanın antik çağda olduğu dönemde, Marsa çarpan bir göktaşının, Mars yüzeyinden kaldırdığı kaya parçaları olduğunu söylüyor. Bu parçaların dünyaya ancak 2011 yılında ulaştığını söylüyor.

Demir Çağından Önceki Demirler

Kahire’nin güneyinde, arkeologlar demir bibloların bulduğu bir kazı gerçekleştirdi. Bibloların yapıldığı demir yakından inceledikten sonra araştırmacılar, demirin Mısır’daki Demir Çağı başlangıcından binlerce yıl önce var olduğunu keşfettiler. Bu araştırmacılar sonunda demirin göktaşı kökenli olduğu sonucuna vardılar. Yani eski Mısırlılar, Demir Çağından binlerce yıl önce bir meteor sayesinde demirle buluşmuş ama önemini anlamaları binlerce yıl sürmüştü. Dünya medeniyetinin gelişimi binlerce yıl sonraya kalmıştı.

Dünyada Yaşam Meteorlar Sayesinde Mi Başladı?

Bazı bilim insanları, meteorların dünyada yaşamının evrimine neden olduğunu söylüyorlar. İnanışlarına göre hayat bu gezegende evrilmeden önce, dünyaya düşen göktaşları, fosforu beraberlerinde dünyaya getirdi. Bu azaltılmış fosfor, fosfatlara oksitlendi ve böylece yaşamın öncüsü olan RNA ve DNA oluşumuna izin verdi. Bu konu elbet bilim insanları tarafından dillendirilse de ispat edilmedi. Dünyada yaşamın başlaması ile ilgili onlarca teori arasında yerini aldı sadece.

Hammadde Olarak Meteorlar

Yıllarca önce Grönland’a düşen bir meteor farklı amaçlarla kullanıldı. 58 ton ağırlığında olduğu düşünülen bu meteordan elde edilen metal parçaları zıpkınların ve diğer aletlerin üretilmesinde önemli bir metal kaynağı olmuştur. Düşünsenize gökten gelen bedava hammadde ve çok ucuza üretilmiş aletler. Bir bilgisayar oyununda bonus olarak gökten gelmiş bir ödül gibi değil mi sizce de? Bir sonraki seviyeye geçiş için kestirme bir yol.

Göktaşları Olimpiyatlarda

2014 yılında düzenlenen olimpiyatlarda meteorlar da vardı. 2013 yılında Rusya’ya düşen bir meteordan alınan parçacıklar, 2014 yılında düzenlenen olimpiyatlarda dağıtılacak madalyaların üretiminde kullanıldı. 2014 yılı olimpiyatları sadece 5 kıtanın yarıştığı değil, belki de uzaylıların da yarıştığı ilk olimpiyat sayılabilir demek abartılı olur belki ama bu olayın madalya sahipleri için çok özel olduğu gerçeğini değiştirmez. Karşınızda uzaydan gelen madalyalar…

Cambaz Uydular

Dünyanın çevresinde dönüp duran 8 binden fazla uydunun birbirleri ile çarpışmaması bile şaşırtıcıyken, meteorlarla çarpışmamalarına ne demeli? Bugün uydular meteorlarla çarpışmaları engellenecek şekilde programlanmış durumda. Yani meteorlara çalım atacak yeteneğe sahip uydularımız var. Bugüne kadar sadece tek bir uydu meteorlar tarafından vurulmuş ve devre dışı kalmış. En şansız uydu olsa gerek.

Barışçı Meteor

Milattan Önce 74 senesinde iki Yunan ordusu savaşmak üzere karşı karşıya gelmişler. Çok kanlı bir savaş olacağa benziyormuş. Ordulardan bir tanesinin yok olacağına kesin gözle bakılıyormuş. Fakat iki ordunun ortasına tam zamanında düşen bir meteor iki orduyu da heyecanlandırmış. Daha doğrusu korkutmuş. Ordular arkalarına bile bakmadan kaçmışlar, dağılmışlar. Katil meteorların yanında hayatlar kurtaran sevimli ve iyi kalpli meteorlar da var elbet.

Sanatsal Meteor

1930 yılında gaddarlıkları ve soykırımları ile anılan Naziler, Tibet’e bir sefer düzenleyeceklerdi. Dünyaya 150 bin yıl önce çarpmış bir meteoru oyarak bir heykel ortaya çıkarmayı başardılar. Bu olay belki de meteorların bir sanatsal faaliyette kullanıldığı ilk aktivite oldu. Dünya tarihine şöyle bir bakarsak meteorların hayatın neredeyse her alanına sirayet ettiklerini görüyoruz. İlginç değil mi?

Her An Meteor Yağmuru Var

Dünya yüzeyine düştüğünde yaşamı tehdit edecek bir meteor çarpma ihtimali yoksa meteorlar aslında büyüleyici. Herkes meteor yağmuru seyretmek ister. Nasa’ya göre meteorlar her gün yağıyor aslında. Hem de her gün 10 ton ağırlığında. Neyse ki bu meteorlar dünya yüzeyine ulaştığında toz zerreciklerinden farksız halde oluyorlar. Yani sizin evinizde bile meteor tozu var denebilir. Ve sizler onu süpürüp atıyorsunuz. Aslında her gün 33 metreküp kadar meteor atmosfere girip yanarak kül oluyormuş meğer. Bunlardan çok azı yeryüzüne kaya parçası olarak ulaşıyor.

Dinozorların Yok Oluşu

Bilim insanlarına göre binlerce yıl önce dünyaya çok büyük bir meteor çarptı. Bu meteor öyle bir toz bulutu kaldırdı ki gökyüzü çok uzun zaman bu toz bulutları ile kaplı kaldı. Güneş yeryüzüne ışıklarını gönderemedi. İnanışa göre aslında dinozorların sonunu getiren; düşen meteordan çok bu meteorun kaldırdığı toz bulutu. Güneş olmadan yaşam olması mümkün değil elbet. Bu düşen meteor öyle bir gürültü çıkardı ki hayvanların çoğu anında sağır oldu. Yeryüzüne çarptığında 100 teratonluk TNT patlamasına eş değerde bir etki yarattı.

Meteor Boyları

Haliyle meteorların irisi var küçüğü var. Bir meteor ne kadar büyükse dünyaya o kadar zarar verebilir. Fakat durum korkulacak kadar kötü değil. Bir meteorun dünyaya tamamen yanmadan düşebilmesi için en az 25 metre eninde olması gerekli. Dünyaya kayda değer bir zarar verecek meteorun en az bir kilometre genişliğinde olması gerekiyor. Böyle bir tehdidi uzun zamandır yaşamıyoruz denebilir.

Aya Çarpan Meteor

17 Mart 2013 yılında oldukça büyük bir meteor ay yüzeyine çarptı. Bu çarpışma aslında oldukça şiddetliydi. Çarpışmanın etkisi ile oluşan patlama dünya üzerinden çıplak gözle bile izlenebildi. Bu ürkütücü olayın bir daha ne zaman yaşanacağı bilinmez ama dünyaya çarpacak bir meteordansa aya çarpacak olması her zaman kabul edilebilir.

Widmanstätten Kristali

Bazı meteorlar var ki dünyada olmayan ve dünyada çoğaltılamayan bir kristal ihtiva ediyor. Widmanstätten kristali olarak adlandırılan bu kristal tüm çabalara rağmen dünyada çoğaltılamadı. Bu özel bileşen sadece uzayda oluşabiliyor. Widmanstätten gibi kim bilir daha ne farklı maddeler dünyaya düşecek. Belki farklı bir canlı formu bile dünyaya böyle ulaşacak. Ve biz o canlıları uzaylı diye adlandıracağız.

Meteor Şehri Middlesboro

Amerika Birleşik Devletleri’nin Kentucky eyaletinde Middlesboro olarak anılan bir şehir var. Bu şehir tamamen bir meteor krateri içine kurulmuş. Dünya üzerinde benzeri olmayan bu şehirin üzerine kurulduğu kraterim çapı 3 mil kadar. Acaba şehir kurulurken buranın bir meteor yuvası olduğu ne kadar biliniyordu? Belki de şehre Middlesboro yerine meteoru ima edecek bir isim verilmeliydi.

Uzaydan Gelen Şeker

Aralık 2001 tarihinde Nasa çalışanları sadece bir değil iki meteor formunda birden şeker buldular. Şeker uzaydan gelmişti. Yaşamı oluşturan elementlerden biri şeker olarak biliniyor. Dolayısı ile teoriler hemen üretilmeye başlandı. Acaba dünya üzerindeki yaşam uzaydan gelen bir meteor ile birlikte gelen şeker ile mi başladı? Bazı bilim insanları suyun bile yeryüzüne uzaydan geldiğine inanıyor. Meteorlarda bulunan karbonik ve amino asitler de yaşamı destekleyen formlar olarak biliniyor.

Meteorlar Yangın Çıkarır Mı?

Cevabın ‘Hayır’ olması şaşırtıcı olacaktır. Meteorlar milyarlarca yıldır uzayda dolanıp duran soğuk taş parçalarıdır. Sadece atmosfere girdiklerinde yüzeyleri ısınır ama iç kısımları hala soğuktur. Yani birçoğu yeryüzüne çarptığında hala oldukça soğuktur. Çok iri meteorlar daha fazla ısındıkları için bir süre yanabilir ve yangına sebep olabilirler belki.

Düşen Meteora Dokunmak

Meteorların bazıları yeryüzüne düştüklerinde dünya üzerindeki yaşamı tehdit etmeyecek kadar zayıf organizmaları da beraberinde getirirler. Bu zayıf organizmalar genelde radyoaktiflerdir ama ömürler çok kısa olurlar. Yani meteor düştüğü anda hemen temas kurmak sakıncalı olabilse de bir süre sonra bu tehlike ortadan kalkacaktır. Özçekim için meteora biraz zaman tanıyın.