Türkiye’nin Yüzyıllık Markaları
Türkiye’nin ticari alanda faaliyet gösteren kurumlarının birçoğunun başarısız olduğu söylenemez elbet. Bilinçli işverenlerin önderliğinde, bilinçli yöneticilerin katkısıyla finansal açıdan devleşen binlerce firmamız var. Daha çok üretim, üretimde verimlilik, kar maksimizasyonuna odaklı şirketlerimiz finansal açıdan büyürken yerel pazarlarda marka değerlerini arttırıyorlar elbet. Fakat dünya pazarlarına bakarsak gerçek anlamda marka olmuş bir Türk şirketi karşımıza maalesef çıkamıyor. Bu bağlamda marka bilincinin Türkiye’de gelişmiş olduğu pek söylenemez.
Her ne kadar son yıllarda özellikle sportif alanlarda yapılan yatırımlar (sponsorluklar gibi) ve bu yatırımların sportif anlamda başarıya dönüşmesi, Türk şirketlerinin dünya da gözlere görünür olmasını sağlasa da finansal anlamda yakalanan başarılara rağmen Türk markalarının değeri bir türlü hakkettiği yeri alamıyor.
Yüzyıllık Markalar Derneği bu anlamda önemli bir misyon edinmiş durumda. Türkiye gibi yüz yıla yakın Cumhuriyet kültürü ve yüzlerce yıllık büyük Osmanlı medeniyeti mirasına rağmen yüz yılı aşkın süredir faaliyet gösteren Türk firması sayısı oldukça az. Yüzyıllık Markalar Derneği’nin üye alım prosedürlerinin sıkılığı da bu firmaların sayısının düşük kalmasında önemli rol oynuyor. Yüzyıllık Markalar Derneği yüz yıllık geçişi olduğunu iddaa eden her markayı dernek üyeliğine kabul etmiyor. En az yüz yıl öncesine ait bir belge, bir ispat talep ediyor. Yüz yıldan fazla geçmişi olup derneğe üye olamayan firmalar var. Bu durum bile marka bilincinin ülkemizdeki içler acısı halinin bir ispatı. Markayı marka yapan en önemli faktörlerden biri yani tarihi birçok markamızın arşiv eksikliğinden dolayı zamanın tozlu sayfaları arasında kaybolmaya mahkum olmuş durumda.
PEKİ 100 YILLIK MARKA OLDUĞUNU İSPATLAMIŞ BU MARKALAR HANGİLERİ?
2017 yılına gelindiğinde 100 Yıllık Markalar Derneğine üye 27 marka var. Bu sayı ya markalarımızın yüz yıllık geçmişlerini ispat edemediği ya da derneğe üye olmayı bile gerekli görmediği için maalesef çok az. Yüz yıllık bir marka olup böyle bir derneğe üye olmayan firmalar da Türkiye’de markaya verilen önemin zayıflığının bir ispatı.
İŞTE TÜRKİYE’NİN YÜZ YILLIK MARKALARI
ALİ MUHİTTİN HACI BEKİR
Bırakın yüz yılı yüzlerce yıllık bir marka. 1777 yılından beri faaliyet gösteriyor. Ali Muhittin adıyla tescilli bu markayı lokum severler ‘Hacı Bekir’ adıyla daha iyi hatırlayacaklar. Ürün gamlarında akide şekerinden tutun, mevlit şekerlerine, cezeryelerden tutun, ezmelere, helvalara kadar birçok lezzetli seçenek var. Yüzyıllık lezzetlere internet satış sitesinden de ulaşılabiliyor.
AFİTAP
Afitap, Farsça’da güneş kadar aydınlık güzel yüz demekmiş. 1892 yılından beri özellikle kırtasiye alanında birçok ilklere imza atarak dünyaca markaları önce Osmanlı İmparatorluğuna sonra Türkiye’ye getirmiş. 2013 yılında Cağaloğlu’ndaki tarihi binadan Kadıköy’e göz etmişler. Bir çoklarınız Afitap’ı hatırlayamadı belki ama ‘Ece Ajandaları’ markasını Afitap bizlere sundu desek şaşıracaksınız.
APİKOĞLU
Apikoğlu markası olduğu gibi tescilli olduğu için herkesçe bilinir bilinmesine ama Apikoğlu’nun 1910 yılından bugüne faaliyet gösteren tarihi bir firma olduğunu herkes bilmez. Salamlar, sosisler, kavurmalar, pastırmalar çokça sofralarımızı yüzyılı aşkın bir zamandır masalarımızı süslüyor oysa.
CAĞALOĞLU HAMAMI
Cağaloğlu’nun bereketinden olsa gerek bizlere marka olarak bir de hamam sunmuş. Cağaloğlu Hamamı dile kolay Osmanlı İmparatorluğu döneminden, 1741’den beri İstanbullulara, İstanbul’u ziyaret edenlere kapılarını açıyor. Tarihi koklayarak yapılan bir banyonun keyfi büyük olsa gerek.
CEMİLZADE
Osmanlı İmparatorluğu dönemi, yıllardan 1883, yer Kahire… Udi Cemil Bey Cemilzade ile sahne almış. Şekerlemeleri vefatından sonra 1937’de İstanbul’a göç eden oğulları tarafından İstanbul’da üretilmeye devam edilmiş. Cemilzade’nin web sitesini ziyaret ettiğinizde Udi Cemil Bey’in anısına hoş bir şarkı ile karşılanacaksınız.
DERİŞ
Bir patent ofisinin Türkiye’de yüzyılı aşkın zamandır faaliyet gösterdiğini duymak sizleri şaşırtacaktır. Evet. Deriş 1912 yılından beri faaliyet gösteren bir marka. Web siteleri ziyaret edildiğinde yüzyıllık geçmişlerinden bahsedilmiyor olması oldukça ilginç. 1912 olan kuruluş yılları logolarında vurgulanmış sadece.
ECE AJANDALARI
Afitap markasının Ece Ajandaları ile ilişkisinden bahsetmiştik. Ece Ajandaları olarak da Yüzyıllık markalar Derneği’ne üye olmaları marka değerlerine ne kadar önem verdiklerinin bir delili. Ajanda denince akla ilk Ece Ajandaları gelmesinin sebebi de bu olsa gerek. Belki de ajanda demek Ece demek…
ELİT
1924 yılından beri çikolatanın ustası olmuşlar. Yüzyıla yakın bir süredir damaklara lezzet vermişler. Doksan yıldan daha fazladır varolan firmaların derneğe üye olabildiği biliniyor. Elit şimdiden yüzüncü yıl kutlamalarına başlamış görünüyor.
EMGEN
Yüzyıllık markalar arasında bir de optik firması var. Emgen 1909 yılından beri optik alanında hzmet veriyor. Emgen markasının hikayesi soyadı kanunun çıkması ile ailenin ‘Şifa veren, ilaç yapan’ anlamına gelen Emgen soyadını alması ile başlamış ve 1901’de ailenin açtığı ilk eczane ile devam edip günümüze kadar süregelmiş.
EYÜP SABRİ TUNCER
Yüzyılını doldurmadan Yüzyıllık Markalar Derneğine üye olan bir başka marka Eyüp Sabri Tuncer. Yüz yıla yakın zamandır evlerimize kolonya olarak giren bu marka günümüzde ürün gamını kolonyalı mendilden, kişisel bakım malzemelerine kadar genişletmiş. Başarıyla atılan adımlar markayı günümüze taşımış.
HAFIZ MUSTAFA
1864 yılından günümüze kadar süregelen bir başka marka Hafız Mustafa Şekerlemeleri. Kurulduğu günden bugüne kadar birçok kez el değiştiren firma marka değerini koruyarak bugünlere gelmiş. Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze bu kadar çok şekerlemecinin taşınmış olması o dönem sektöre verilen önemin kanıtı.
HAMAMCIOĞLU
1880 yılında kurulan Hamamcıoğlu, 1940 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile ünvanına Türk ön adını almış. İlk yıllarda tarım ve deniz mahsülleri ihracatı yapan firma yıllar içinde yönünü ihracattan ithalata çevirmiş ve ana ürün grubunu teknik ekipmanlara kaydırarak köklü bir firma olarak günümüze kadar gelmiştir.
İLANCILIK
Yüzyıllık markalar arasında bir de reklam ajansı var. İlancılık Reklam Ajansı, Türkiye’nin en köklü reklam ajanslarından biri. 1909 yılında beri birçok markanın yükselişinde büyük emek harcayan firma belki de Yüzyıllık Markalar Derneği’ne üye olmayı en fazla hak eden markalardan biri olsa gerek.
ÇİFT GEYİK KARACA
1917 yılından günümüze taşına bir marka, bir ekol Karaca. Logosundaki çift geyikle benzer markalardan ayrılırken ‘Çift Geyik Karaca’ olarak anılıyor. Tekstil sektörünün köklü firmalarından Karaca’nın günümüzde Türkiye’de birçok şubesi var. Herhangi bir alışveriş merkezinde bir Karaca şubesi görmek bizi şaşırtmıyor.
KARAKÖY GÜLLÜOĞLU
1820’den beri Karaköy’de hizmet veren, Türkiye’de baklava dendiğinde ilk akla gelen markalardan biri olan Karaköy Güllüoğlu, Yüzyıllık Markalar Derneği’nin üyelerinden biri. Adı baklava ile anılmaya devam etse de Güllüoğlu mağazasında birçok farklı ürün sunarak farklı zevklere hizmet veriyor.
KİFİDİS
1919 yılında ortopedik malzemeler üreten protez kliniği olarak T. KİFİDİS tarafından kurularak günümüze kadar gelen bir marka. Bugün Türkiye’nin dört bir yanında açtığı mağazalarla markasının gücüne güç katmaya devam ediyor. Kifidis markası uzun yıllardır aranan markalar arasında yerini alıyor.
KOMİLİ
İşte yüzyıllık markalar arasında en çok bilinenlerden biri. Zeytinyağı ile özdeşleşen bir marka olan Komili de yüz yılı aşkın bir süredir mutfaklarımızda yerini alıyor. 1878 yılında kurulan Komili’nin kökleri de Osmanlı İmparatorluğu dönemine dek dayanıyor. Ne de olsa Türkiye bir zeytin cenneti.
KONYALI LOKANTASI
Konyalı Lokantası marka olmayı başarmış lokantalardan biri. 1897 yılında kurulan 4 masa ve 16 sandalye ile Sirkeci’de bugünkü adına yakın bir isimle, ‘Konya Lezzet Lokantası’ adıyla bir aşçı dükkanı olarak faaliyete başlamış. Bugün Türkiye’nin en bilinen markaları arasında yerini almayı hak etmiş.
KOSKA
Helva denince akla ilk gelen mutlaka Koska markasıdır. 1907 yılından bugüne kadar helva üzerine ürettiği çeşitli lezzetlerin yanında çok farklı yiyecek çeşitleri katarak mağazalaştı. Bugün onlarca Koska mağazası önemli bir marka olarak damak tadına önem veren müşterilerine hizmet veriyor.
KOSKA HELVACISI
Yine Koska yine helva. Fakat bu sefer sahipler farklı. Yıllar içinde meşhur Koska markası iki gruba ayrılmış ve bu yeni Koska markası sonuna helvacı ilavesini yaparak Koska Helvacısı olmuş. Bu değişiklik Koska Helvacısının 1907 yılından bugüne gelen yüzyıllık hikayesini gölgeleyemiyor elbette.
MEYER OBJECTS
Osmanlı İmparatorluğu döneminde bir saat ustası olan Johann Meyer tarafından kurulan Meyer Objects, 1878 yılından günümüze kadar gelmeyi başarmış. Saat denince ülkenin en köklü firmalarından biri olarak akıllara geliyor. Yüzlerce farklı tasarımda saati müşterileri için üretmeye devam ediyor.
PETEK SARACİYE
Kökleri 1855’e, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Makedonya’ya dayanan saraciye sektörünün en köklü firmalarında biri olan Petek Saraciye, bugün onlarca çeşitte, ağırlıklı olarak deri birçok şık ürünü müşterilerinin beğenisine sunuyor. Oldukça farklı ve kreatif ürünleri ile ön plana çıkıyor.
SPLENDID PALAS OTEL
Yolunuz Büyükada’ya düşüyorsa Splendid Palas Otel’i mutlaka biliyorsunuz. Splendid Otel’in 1908 yılından beri faaliyette olduğunu ve Yüzyıllık markalar Derneği’nin en değerli üyelerinden biri olduğunu da biliyor musunuz? Splendid Palas Otel tarih ile iç içe vakit geçirilebilecek konforlu bir otel.
ULUDAĞ İÇECEK
Türkiye’nin en bilinen markalarından biri olan Uludağ İçecek, “Uludağ” ana markası altında 6 kategori, 18 alt marka, 42 değişik ürün ile iç ve dış pazarlarda faaliyet gösteriyor. Özellikle gazlı içecekler konusundaki atılımları ile yüz yıldan fazla zamandır sofraların vazgeçilmezleri arasında yer alıyor.
VEFA BOZACISI
Vefa İstanbul’da bir semt. Ama İstanbul’dan daha çok bozayı akla getiriyor. Tam 1876 yılından bugüne kadar Boza denince akla ilk, belki de tek gelen marka Vefa Bozacısı yüz yıldan fazla bir zamandır Türkiye’nin sembolleri arasında yer alıyor. Bugün Vefa’daki mağazaya Çorlu’daki fabrika eşlik ediyor.
